WTW-ventilatie: werking, voordelen en onderhoud
Wonen

WTW-ventilatie: werking, voordelen en onderhoud

Glaswol is betaalbaar en bewezen; hennep en kurk zijn duurzamer maar duurder en dikker.

WTW-ventilatie is een balansventilatiesysteem dat warmte terugwint uit de afgevoerde lucht en daarmee de verse buitenlucht voorverwarmt, zodat je minder hoeft te stoken. WTW staat voor warmteterugwinning, en in zo’n systeem D wordt tot ongeveer 90 procent van de warmte uit de afvoerlucht hergebruikt. Daardoor combineer je een gezond binnenklimaat met een lagere energierekening, vooral in goed geïsoleerde woningen.

In dit artikel lees je precies hoe WTW-ventilatie werkt, wat de voordelen zijn en welk onderhoud erbij komt kijken. Ook krijg je een concreet beeld van de kosten, die voor een compleet systeem grofweg 2.000 tot 4.000 euro bedragen. Tot slot bekijken we voor welke woningen WTW-ventilatie het meest geschikt is.

Wat is WTW-ventilatie?

WTW-ventilatie is een mechanisch ventilatiesysteem (systeem D) dat tegelijk lucht afvoert en verse lucht inblaast, waarbij een warmtewisselaar de warmte uit de afvoerlucht overdraagt. De verse buitenlucht wordt zo voorverwarmd met de warmte die anders verloren zou gaan, zonder dat de luchtstromen zich vermengen. Het systeem bestaat uit een ventilatie-unit met twee ventilatoren, een warmtewisselaar, filters en een kanalennetwerk door het hele huis.

Het grote verschil met een gewoon afzuigsysteem (systeem C) is dat WTW de warmte niet zomaar naar buiten blaast. In plaats daarvan benut het die warmte om de koude buitenlucht op te warmen, wat in de winter veel stookkosten scheelt. Daardoor is WTW-ventilatie vooral interessant voor wie comfort en energiebesparing wil combineren.

Hoe werkt WTW-ventilatie?

WTW-ventilatie werkt doordat de warme, vervuilde binnenlucht en de koude, verse buitenlucht door een warmtewisselaar stromen die de warmte van de ene naar de andere luchtstroom overdraagt. De twee luchtstromen lopen daarbij langs elkaar zonder zich te mengen, zodat de verse lucht schoon blijft maar wel wordt opgewarmd. De afgekoelde vuile lucht gaat naar buiten, terwijl de voorverwarmde verse lucht via kanalen de woon- en slaapkamers in stroomt.

Doordat de verse lucht al voorverwarmd binnenkomt, hoeft je verwarming veel minder hard te werken om de woning op temperatuur te houden. In de zomer kan een zogeheten bypass de warmtewisselaar omzeilen, zodat koele nachtlucht juist naar binnen komt zonder opwarming. Filters in de unit houden bovendien stof en pollen tegen, wat fijn is voor mensen met allergieën. Voor een goede werking moet het systeem wel correct ingeregeld en regelmatig onderhouden worden.

Wat zijn de voordelen van WTW-ventilatie?

De grootste voordelen van WTW-ventilatie zijn de energiebesparing door warmteterugwinning, het hoge comfort en de gefilterde, constante toevoer van verse lucht. Doordat je tot 90 procent van de afvoerwarmte hergebruikt, daalt je verwarmingsbehoefte en daarmee je energierekening. Tegelijk voorkom je tocht en koude luchtstromen die je bij een systeem met open roosters wel kunt hebben.

  • Lagere stookkosten dankzij warmteterugwinning tot circa 90 procent
  • Constante aanvoer van verse, gefilterde lucht in elke kamer
  • Minder tocht en koude luchtstromen dan bij systeem C
  • Gezonder binnenklimaat, prettig voor mensen met allergieën
  • Bypassfunctie zorgt voor koeling met nachtlucht in de zomer

Daar staat tegenover dat WTW een hogere aanschafprijs en wat meer onderhoud vraagt dan een eenvoudig afzuigsysteem. Het systeem rendeert bovendien alleen optimaal in een goed geïsoleerde en kierdichte woning, omdat je anders de teruggewonnen warmte elders alsnog verliest. In het juiste huis wegen de voordelen echter ruimschoots op tegen de extra kosten. Veel nieuwbouwwoningen worden daarom standaard met WTW-ventilatie opgeleverd.

Welk onderhoud heeft WTW-ventilatie nodig?

WTW-ventilatie heeft regelmatig onderhoud nodig, waarbij de filters het belangrijkst zijn: die vervang je ongeveer twee keer per jaar. Vervuilde filters laten minder lucht door, waardoor de ventilatoren harder gaan werken, het rendement daalt en de luchtkwaliteit afneemt. Daarnaast maak je de ventielen en roosters in huis een paar keer per jaar schoon met een sopje om stof en vet te verwijderen.

Eens in de paar jaar is het verstandig om het systeem grondiger te laten controleren, inclusief de warmtewisselaar en de kanalen. Een installateur reinigt dan de wisselaar, checkt de ventilatoren en regelt het systeem zo nodig opnieuw in voor de juiste luchtbalans. Verwaarloos je het onderhoud, dan loopt het energievoordeel terug en kunnen er klachten over geluid of geur ontstaan. Met goed onderhoud gaat een WTW-systeem vaak vijftien jaar of langer mee.

Veelgestelde vragen over WTW-ventilatie

Wat kost WTW-ventilatie?

Een compleet WTW-ventilatiesysteem kost inclusief installatie grofweg 2.000 tot 4.000 euro, afhankelijk van de grootte van je woning en het aantal kanalen. In nieuwbouw is de plaatsing meestal eenvoudiger en daarmee goedkoper dan in een bestaande woning waar de kanalen nog moeten worden aangelegd. De jaarlijkse stroomkosten van de ventilatoren liggen relatief laag en worden ruimschoots gecompenseerd door de besparing op verwarming. Houd daarnaast rekening met de kosten voor filters en onderhoud.

Hoeveel bespaar ik met WTW-ventilatie?

Met WTW-ventilatie bespaar je vooral op je verwarmingskosten, omdat je tot 90 procent van de afvoerwarmte hergebruikt om de verse lucht voor te verwarmen. De precieze besparing hangt af van je isolatieniveau, je stookgedrag en de energieprijzen, maar kan in een goed geïsoleerd huis aardig oplopen. Tegelijk verbruiken de twee ventilatoren wat extra stroom, dus per saldo telt vooral de warmtewinst. In een tochtig, slecht geïsoleerd huis valt de netto besparing een stuk lager uit.

Is WTW-ventilatie geschikt voor een bestaande woning?

WTW-ventilatie is geschikt voor een bestaande woning, maar de installatie is complexer omdat er een dubbel kanalennetwerk moet worden aangelegd. Dat maakt het plaatsen duurder en soms ingrijpend, zeker als er weinig ruimte is voor de kanalen. Het systeem rendeert bovendien alleen goed als je woning voldoende geïsoleerd en kierdicht is. Laat daarom vooraf door een installateur beoordelen of WTW in jouw situatie de juiste keuze is of dat een vraaggestuurd systeem C beter past.

Hoe vaak moet ik de filters van WTW-ventilatie vervangen?

De filters van een WTW-systeem vervang je doorgaans twee keer per jaar, al kan dat vaker nodig zijn als je in een stoffige of pollenrijke omgeving woont. Schone filters zijn essentieel voor het rendement en de luchtkwaliteit, want vervuilde filters laten minder lucht door en laten de ventilatoren harder werken. De meeste systemen geven met een lampje of melding aan wanneer vervanging nodig is. Reken op een beperkte jaarlijkse kostenpost voor de filtersets.

Maakt WTW-ventilatie veel geluid?

Een goed geplaatst en ingeregeld WTW-systeem maakt op de basisstand weinig geluid, vaak nauwelijks hoorbaar in de woonruimtes. Geluidsoverlast ontstaat meestal door een verkeerd geplaatste unit, vervuilde filters of een te krap gedimensioneerd kanalennetwerk. Door de unit op een trillingsvrije plek te monteren en geluiddempers in de kanalen op te nemen, blijft het systeem stil. Hoor je toch een storend geluid, laat dan een installateur de instelling en montage controleren.

E

Geschreven door

Eva de Boer

Eva schrijft voor Het Groene Normaal over duurzaam wonen en leven. Ze woont in een jaren-30-huis dat ze stap voor stap verduurzaamt — en gebruikt het als levend proefkonijn voor wat ze publiceert.

Verder lezen

Alle artikelen